Umiejętność naśladowania jest jedną z podstawowych, na bazie której dziecko uczy się kolejnych. To bardzo ważny etap w rozwoju dziecka. Dzieci z zaburzeniami ze spektrum autyzmu mają  duże trudności w uczeniu się poprzez naśladownictwo, co stwarza problemy w uczeniu się innych umiejętności m.in. mowy, zabawy, rozumienia sytuacji społecznych.

         Bardzo ważne jest, aby nauka naśladowania opierała się na pokazie. Nie mniej istotne, szczególnie w przypadku dzieci autystycznych jest to, aby uczyć dzieci gestów i ruchów w odpowiednim kontekście. Nie uczymy wyizolowanych ruchów, które nie mają znaczenia. Utrudni to dziecku przyporządkowanie gestu  do kontekstu. Jeśli uczymy przybijać piątkę, bić brawo, robić „pa pa”, róbmy to w sytuacjach, kiedy rzeczywiście tych gestów się używa.

Istotne jest także, aby uczyć sekwencji czynności np. uderzamy drewnianym młotkiem najpierw w zielony klocek, potem w czerwony. Mówimy: „Zrób tak samo”. Ułatwia to zapamiętywanie kolejności, co jest konieczne do rozwoju systemu językowego.

         Nie możemy zapomnieć także o generalizacji; jest to jedna z podstawowych zasad skutecznej terapii dzieci ze spektrum autyzmu. Co to oznacza? Jeśli dziecko uczy się z terapeutą np. zabawy w karmienie misia, to ważne jest, aby w domu również przećwiczyć tą umiejętność; w innym miejscu (dom), z inną osobą (rodzic), używając innego misia  (a także lali, pajacyka itp). Im większa będzie różnorodność w ćwiczeniu danej umiejętności, tym większa szansa, że dziecko będzie wiedziało, w jakiej sytuacji można jej użyć.

 

Przykładowe ćwiczenia rozwijające umiejętność naśladowania:

- naśladowanie czynności samoobsługowych (mycie, ubieranie się),

- naśladowanie czynności z użyciem przedmiotów (przybijanie gwoździ, czesanie włosów, mycie zębów, smarowanie chleba),

- naśladowanie ruchów ciała, gestów (ćwiczenia gimnastyczne, zabawy paluszkowe),

- naśladowanie mimiki, układu ust, powtarzanie dźwięków (sylaby, wyrażenia dźwiękonaśladowcze, wyrazy),

- naśladowanie rysowania  (kreski pionowej, poziomej, krzyżyka, schematycznych rysunków;w zależności od umiejętności dziecka),

- naśladowanie układania sekwencji (np. figury geometryczne układane według jakiejś zasady).

 

Bibliografia:

Cieszyńska J. „Wczesna diagnoza i terapia zaburzeń autystycznych”, Kraków 2011.

Cieszyńska J.,  Korendo M. „Wczesna interwencja terapeutyczna” , Kraków 2007.

 

Ewa Skórska, neurologopeda