Oddychanie - ot tak jest czynnością niezbędną nam do życia, ale często nie zwracamy uwagi na to jak oddychamy, nie zastanawiamy się nad tym. Nie zastanawiamy się, czy nasz oddech (wdech) jest głęboki, czy może płytki, czy wydech jest wydłużony, czy może skrócony, czy realizujemy mowę na wydechu, czy też na wdechu, czy oddychamy nosem, czy też oddychaniu towarzyszą rozchylone usta. Zwracajmy uwagę na to jak oddychają nasze dzieci, czy oddychają noskiem ( przy zamkniętych ustach) – może istnieje faktyczna przeszkoda – powiększone migdałki podniebienne, czy gardłowy, może słaba praca mięśnia okrężnego ust, może przedłużające się infekcje górnych dróg oddechowych i nawykowe oddychanie z rozchylonymi ustami.

 

Bawmy się z naszymi dziećmi, aby w pierwszej kolejności nauczyły się oddychać noskiem, co ograniczy różnego rodzaju infekcje, wyćwiczy między innymi miesień okrężny warg, wypracuje prawidłowy wydech dla mowy, zniweluje pojawienie się wady zgryzu, mimiki twarzy z uchylonymi ustami. Gdy coś nas zaniepokoi – udajmy się do logopedy, laryngologa, ortodonty;

Co warto robić?

  • Gdy oglądamy bajeczkę i nie rozmawiamy – utrzymujemy szpatułkę, kartkę między  zwartymi wargami, oddychamy noskiem;
  • Wąchajmy kwiatki i nie tylko ( zioła, owoce, warzywa…) prawe nozdrze przyciskamy kciukiem i wdychamy powietrze lewym nozdrzem i zatrzymujemy; teraz przyciskamy kciukiem lewe nozdrze, a prawym wydychamy powietrze;
  • Zdmuchujemy płatki kwiatków, watkę, piórko- wciągamy powietrze przez nos (usta zamknięte), zatrzymujemy, wydmuchujemy powietrze ustami, tworząc ryjek;
  • Na łące – leżymy płasko, zamykamy oczy; wciągamy powietrze przez nos (usta zamknięte), równocześnie wypychając brzuch ku przodowi, zatrzymujemy powietrze, wydychamy powietrze ustami, wolno wciągając brzuch; ( na brzuchu mogą być różne zabawki, książki, które będą się poruszać);
  • Ćwiczymy w pozycji leżącej – podnosimy jedną nogę do góry ( na raz – robiąc wdech), opuszczamy powoli ( dwa, trzy, cztery – wydech);

 

  • Dmuchamy, chuchamy na zmarznięte ręce – wdech nosem, wydech ustami;
  • Dmuchamy, chuchamy na zmarzniętą szybę;
  • Dmuchamy , chuchamy na gorącą zupę;
  • Chuchamy na lustro;
  • Nadmuchujemy balony;
  • Dmuchamy na wiatraczki;
  • Dmuchamy na paski papieru, waciki, piórka, piłeczki ( umocowane na nitce, leżące na stole, w pojemniku)
  • Dmuchanie na wycięty z papieru grzebyczek
  • Dmuchanie na watki na nitce
  • Kto strzeli gola? Trafiamy piłeczką, watką, piórkiem do pojemniczka – dmuchając
  • Kto strzeli gola? – siedzimy przy dwóch sąsiednich bokach stołu dmuchamy na watkę położoną na stole tak aby doprowadzić ją do boku stołu przy którym siedzi przeciwnik i tak aby spadła; przeciwnik też dmucha aby oddalić watkę; Gdy się uda, wołamy Gol! I zdobywamy punkt; można tez wykorzystać słomki;
  • Zabawy w dmuchanie z wykorzystaniem słomki i wody
  • Robimy w wodzie bąbelki (długo – krótko; słabo – mocno)
  • Wydmuchujemy banki mydlane;
  • Przyciągamy, podnosimy za pomocą słomki lekkie przedmioty – watki, kawałeczki papieru; układamy lekkie puzzle, obrazek z kawałeczków- słonia…, ubieramy laleczkę;
  • Gumowe zabawki – dzieci to zabawki (przysiad), które nadmuchujemy (3 – 7 dmuchnięć); przy ostatnim dmuchnięciu dziecko przyjmuje postawę stojącą; na sygnał prowadzącego z zabawki uchodzi powietrze; dzieci wypowiadają długie sssssssss i powoli kucają;
  • Bawimy się samogłoskami
  • Bierzemy wdech i na jednym poziomie wydychamy powietrze aaaaaaa, oooooooooo, eeeeeee, uuuuuuuu, iiiiiiiii, yyyyyyyyy; szeroko otwieramy usta
  • usypiamy lalkę aaaa; naśladujemy samolot – uuuuu; świnkę – iiii….
  • Łączymy samogłoski po 2 – wóz strażacki, samochód policyjny, karetka pogotowia
  • Łączymy samogłoski po trzy, aż do sześciu aeuioy ( należy je wymawiać wolno, zwiększając tempo, jednak zachowując precyzję wymawiania);
  • Bawimy się spółgłoskami i samogłoskami – wypowiadamy je na jednym wydechu – ba bo be bu by bi, wo we wu wa wy wi….;
  • Bawimy się zdaniami

 

  • Bierzemy duży wdech, tak aby wypowiedzieć zdanie na jednym wydechu – Lala Lola śpi
  • Bierzemy duży wdech, tak aby wypowiedzieć zdanie kilka razy na jednym wydechu – Lala Lola śpi Lala Lola śpi…;
  • Bawimy się w śmiech – jak śmieje się potężny mężczyzna, kobieta, dziecko, babcia, dziadek, chłopczyk , dziewczynka; śmiejemy się głośno – cicho, wesoło- smutno, piskliwie – nisko, chichotliwie – hałaśliwie;
  • Śpiewamy piosenki;
  • Powtarzamy, recytujemy wierszyki, rymowanki.

 

Źródło:

 „ Logopedia; Jak usprawniać mowę dziecka” K. Daktun - Czerniak

 

Agnieszka Gryksa – Lewandowska, logopeda